‘Tempo van de alliantie kan omgeving overrompelen’

Wat is de betekenis van Advies Uitdam van de delta­commissaris voor de dijk­versterking Markermeer­dijken? En wat zijn de leer­punten van de alliantie­organisatie tot dusverre? 'We moeten af en toe gas terugnemen', reageert alliantie­manager Ine Waterreus.

Geen dijk­verlegging, maar een buiten­berm in grond met dijk­vernageling. Zo luidt het advies voor de dijk­versterking bij Uitdam, dat de delta­commissaris in juni 2017 uitbracht. Bedoeld om het "cultuur­historische ensemble van water, dijk en huizen" te behouden.

De dijk als beschermende arm

'De woningen in Uitdam staan aan de voet van de dijk, dicht ertegenaan', legt Ine uit. 'Dat is vrij uniek en anders dan bijvoorbeeld in Volendam, waar ze óp de dijk staan. Na een participatie­proces kwamen we uit op een voorkeurs­alternatief met een zo klein mogelijke verlegging: 5 meter. Maar de bewoners van Uitdam willen de dijk op z'n plek houden, als een beschermende arm.'

Hulp deltacommissaris

Omdat wij als alliantie te maken hebben met de subsidie­regel sober en doelmatig, was het voor ons niet mogelijk met een andere oplossing te komen. Het bestuur had de wens om méér te doen. Dat heeft geleid tot de inzet van de delta­commissaris. Samen met een expert­team en de bewoners is de "vernagelings­variant" ontwikkeld.

2 keer duurder

'Zo'n constructieve maatwerk­oplossing is over het algemeen 2 keer duurder. De delta­commissaris vindt dat gezien de bijzondere locatie proportioneel.' Op de planning heeft deze aanpassing naar verwachting weinig impact, behalve de 4 maanden extra onder­zoeks­tijd die hiervoor nodig was. De vernagelings­variant is inmiddels opgenomen in het ontwerp-projectplan Waterwet, dat de provincie eind 2017 ter visie legt. De schop gaat dan naar verwachting in 2018 de grond in.

Geen contractwijziging

'Je merkt dat een alliantie zich goed leent om dit soort veranderingen op te vangen', vertelt Ine. 'Bij een design & construct contract had dit geleid tot contrac­twijziging en dat geeft vaak discussie en spanning tussen de opdracht­gever en opdrachtnemer.'

Gas terug

'Wat verder opvalt is dat we als alliantie echt snelheid kunnen maken, maar dat de omgeving hier soms van schrikt. Dan hebben we opmerkingen heel snel verwerkt en denken bewoners: hè, is dit weer een nieuw plan?'

Durgerdam

Dit hoge tempo speelde ook bij Durgerdam, dat in een laat stadium aan de scope van het project was toegevoegd. 'Dat ging te snel, er is nu afgesproken om tot september 2018 de tijd te nemen om een participatie­proces te doorlopen.'

Tussenstappen

De inter­actie met het bestuur vergt ook aandacht. 'Het is niet de alliantie die de principe­oplossingen kiest, maar het bestuur. Hoe organiseer je die interactie en op welke momenten? In één klap het totaal­pakket aan het bestuur voor­leggen is too much, je moet tussen­stappen inbouwen.'

'Schouder-aan-schouder werken maakt echt het verschil'

'De alliantie is inmiddels 2 jaar actief en deze manier van samen­werken werpt zeker zijn vruchten af', reageert Linda van Oostrum, ambtelijk opdracht­gever van de alliantie namens Hoogheemraad­schap Hollands Noorder­kwartier. 'Het schouder-aan-schouder werken met de private partner, maakt echt het verschil. Ingebrachte expertise zetten we direct in voor betere plannen. Naast de voordelen zijn er ook nadelen. Zo speelt het stereo­type beeld van de aannemer die zand wil schuiven en geld verdienen ons nog wel eens parten. Dat de aannemer juist geld verdient door minder te doen, is lastig uit te leggen.'