Sámen het duurzame wiel uitvinden

Duurzame dijk­versterking, hoe pak je dat aan? Regina Havinga (adviseur duurzaam­heid, programma­bureau) en Ronald Löhr (project­manager dijk­versterking Grebbedijk, waterschap Vallei en Veluwe) leggen uit. 'De kleine initiatieven zijn minstens zo interessant als de grote klappers.'

'De GWW-sector dóet al veel aan duurzaam­heid', begint Regina, 'denk aan verantwoord materialen­gebruik, het terug­dringen van transport, een gesloten grond­balans... Maar dit gebeurt vooral in de realisatie. Het gaat erom dat je al vanaf het ontwerp nadenkt over duurzaam­heid. En met zoveel mogelijk partijen aan de voorkant brainstormt over duurzame kansen die je kunt opnemen in het ontwerp van de alternatieven.'

Green Deal

Dat is precies wat beheerders beloven met de onder­tekening van de Green Deal Duurzaam GWW 2.0: in 2020 vormt duurzaamheid een integraal onderdeel van een dijk­versterking. Waterschap Vallei en Veluwe is hier voort­varend mee gestart voor de versterking van de Grebbedijk. Duurzaam­heid wordt bij dit project al in de verkennings­fase als ontwerp­uitgangs­punt meegenomen. 'Dit betekent dat duurzaam­heid integraal onder­deel zal zijn van álle alternatieven', legt Ronald uit.

Klein is fijn

Hoe ziet dit er concreet uit? Ronald: 'Met wind­molens in de uiterwaarden bijvoorbeeld maak je in 1 keer een grote klapper. Maar de kleine initiatieven vind ik minstens zo interessant. Ik denk bijvoorbeeld aan een bloem­rijke dijk, die voor stevig­heid van de graszoden zorgt en de dijk dus sterker maakt. Of met circulair en economisch gedreven vegetatie­beheer, door boeren en lokale onder­nemers bij de brain­storms over kansen te betrekken.' 'Dit soort particuliere initiatieven van onderop passen ook zo in deze tijd', voegt Regina toe.

Meest uitvoerbare alternatief

Duurzame oplossingen moeten tevens rijmen met de doel­matige aanpak van het Deltaplan Water­veiligheid. Regina: 'Dat kan betekenen dat je niet voor het meest ambitieuze, maar voor het meest uitvoerbare alternatief gaat. Het betekent ook dat je vanaf het begin goed nadenkt over beheer en onder­houd. Dat is niet vanzelf­sprekend in uitvoerings­projecten; dit zit namelijk niet in de opdracht.'

Dijk als achtertuin

Ronald heeft hier een mooi voorbeeld bij. Waterschap Vallei en Veluwe heeft een onder­zoek gedaan naar “de dijk als achter­tuin”. De eerste resultaten duiden erop dat regel­matig maaien niet per definitie tot de stevigste dijk leidt. Minder maaien en een vegetatie­rijke dijk die bewoners zelf onder­houden kunnen dus veel onderhouds­kosten schelen.'

Benader mij!

Duurzaamheid is een verant­woordelijk­heid van de beheerders. De rol van de programma­directie is om duurzaam­heid op de agenda te zetten, belemme­ringen weg te nemen en bij te dragen in de vorm van advies en kennisdeling.

Wat adviseert Regina projecten die met duurzaam­heid willen starten? 'Maak iemand in het project­team verantwoorde­lijk voor duurzaamheid. De project­manager ligt voor de hand want die kijkt integraal, maar ook de omgevings­manager of technisch manager kan kansen vinden en onder­zoeken. En benader mij! Ik kom heel graag in gesprek met projecten die duurzaamheid onder­deel willen maken van hun plan van aanpak. We zullen het wiel samen moeten uitvinden. Doel­stellingen concretiseren en monitoren wat werkt.'

Profileren met duurzaamheid

'Met Houston, Florida en Cuba in het achter­hoofd, is werken aan water­veiligheid zonder duurzaam­heid mee te nemen, net zoiets als dweilen met de kraan open', merkt Regina tot slot op over nut en noodzaak. 'Maar het is motiverender om naar de kansen te kijken. Je kunt je als project profileren met duurzame innovaties en duurzame gebieds­ontwikkeling. Kijkend naar Ruimte voor de Rivier, Lent bijvoorbeeld: dát zijn de projecten die zich in de kijker spelen.'

Sparren over duurzaamheid? Bel of mail Regina Havinga (programmadirectie) 06-52596884 of regina.havinga@rws.nl
Achtergrondinformatie over de dijkversterking Grebbedijk is te vinden op de projectsite.